فضای سبز
07
شهریور

فضای سبز

فضای سبز (Landscape) محیطی گیاهی و آبی رو باز است که معمولاً در سطح شهر، ساختمان‌ها و محیط‌ های اطراف آن ها ایجاد می‌شود. در این مقاله قصد داریم تا در اربطه با این فضا و نکات مربوط به آن صحبت کنیم.

فضای سبز چیست؟

Landscape محیطی گیاهی و آبی رو باز است که معمولاً در سطح شهر، ساختمان‌ها و محیط‌های اطراف آنها ایجاد می‌شود.

فضای سبز چیست؟

بیشتر بخوانیم : محوطه سازی

در واقع چون این روزها با ساخت و سازهای انبوه و گسترش شهرها، دسترسی مردم به طبیعت روستاها و مناظر اطراف شهر، کمی دشوارتر شده، لازم است در سطح شهر یا حتی در زمین‌های شخصی افراد، محیط‌هایی با نام فضای سبز ایجاد شود که حس طبیعت و مناظر بیرون شهر را تا حدی برای مردم شبیه‌سازی کند.

این فضا محیطی است که به منظور تفریح و تنفس افراد، زیباسازی فضاهای عمومی شهری و خصوصی مسکونی (در آپارتمان‌ها و ویلاها)، به طورکلی با هدف تعامل مردم با طبیعت ساخته می‌شود؛ ایجاد این نوع فضاها در سطح عمومی و خصوصی مزایای بسیاری به همراه دارد: ایجاد زیبایی بصری، ایجاد آرامش روحی برای افراد و شهروندان، ایجاد تعادل‌بخشی در متابولیسم شهر و افزایش کیفیت زیستی شهرها، تلطیف هوا و ایجاد هوای مطبوع، تعدیل دما، کاهش آلودگی هوا و آلودگی صوتی.
اما طراحی و اجرای فضاهای سبز در هر محیط متفاوت است. مثلاً طراحی و اجرای فضای سبز شهری با طراحی و اجرای آپارتمانی بسیار متفاوت است. از انواع فضاها می‌توان به فضای عمومی (مثل محیط‌های تفریحی و پارک‌ها و غیره)، نیمه عمومی (محوطه محیط‌های اداری، سازمان‌ها، مراکز آموزشی و غیره)، خیابانی (حاشیه خیابان‌ها، بزرگراه‌ها، پیاده‌روها، میدان‌ها و غیره) و خصوصی (باغچه‌های منازل، حیاط، باغ بام‌ها (روف گاردن) و غیره) اشاره کرد. نوع گونه‌های گیاهی که در هر مکان استفاده می‌شود، متفاوت است. گیاهان فضای سبز آپارتمانی از گیاهان بیرونی جدا هستند. گیاهان آپارتمانی اکثراً سایه‌دوست هستند و نیاز به نور غیرمستقیم دارند؛ اما گیاهان مناسب فضای سبز بیرونی نیاز به نور مستقیم آفتاب دارند و در برابر تغییرات آب و هوایی (باد و باران) مقاوم‌تر هستند.
نکته قابل توجه این است که طراحی و اجرای فضای سبز، برای اثرگذاری بهتر و القای حس مطلوب‌تر، اصول و کلیاتی دارد که در ادامه به شرح آنها می‌پردازیم.

اصول طراحی و اجرای فضای سبز

بیشتر بخوانیم : پلنت

اصول طراحی و اجرای فضای سبز

گفتیم طراحی و اجرای فضاهای سبز اصول و کلیات خاص خود را دارد که هر طراح و مجری فضا باید از آن اصول اگاهی و سعی در رعایتشان داشته باشد.

– اولین و مهم‌ترین اصل در طراحی و اجرای این نوع فضاها، داشتن ایده (ایده پردازی)، داشتن ذهن خلاق، داشتن برنامه‌ریزی و پلن از پیش طراحی شده است.

این کار مستلزم تسلط و شناخت کامل طراح بر فضایی است که می‌خواهد به شکل فضاهای سبز طراحی شود.

در این مرحله، شناخت منابع آبی و شکل آبیاری، جنس،کیفیت و پتانسیل خاک، شیب زمین، میزان تابش نور خورشید، میزان رطوبت و بارندگی، تغییرات آب و هوایی محیط و فاکتورهایی از این قبیل حائز اهمیت است.

– طراح برای سازماندهی و طراحی فضا باید کاملاً با انواع گیاهان به عنوان متریال و عنصر اصلی در معماری فضاها و ویژگی‌های آنها آشنایی داشته باشد تا بتواند فضایی چشم‌نواز، زیبا و منحصر به فرد و همچنین آرامش‌بخش را ایجاد کند.

– طراح و مجری فضاهای سبز باید به اصول و کلیات زیبایی شناختی در فضا اشراف داشته باشد.

از فاکتورهای زیبایی‌شناختی فضاهای سبز می‌توان به وحدت، یکپارچکی، هارمونی، تناسب، تعادل، ترکیب رنگ، و از این قبیل، اشاره کرد.

– طراحی و اجرای معابر و دسترسی‌ها و سرویس‌های بهداشتی از موارد مهمی است که باید در برنامه‌ریزی و طراحی پلن فضای سبز به آن دقت شود.

کف‌سازی معابر و دسترسی‌های فضا می‌توانند به صورت سنگ فرش، و غیره اجرا شوند.

– طراح و مجری فضای سبز باید اِلِمان‌های کارآمد و به روز مثل مبلمان، آلاچیق، نیم‌کت، باکس گل و گیاه، استخر، حوض، برکه مصنوعی، آبنما، آبشار، آبخوری، چراغ‌ها و تجهیزات نورپردازی، اجاق و باربیکیو، مجسمه و تندیس، و غیره را بشناسد و در طراحی پلن فضاهای سبز، با شناسایی نیازها، از آنها استفاده کند.

دیوایدر فضای سبز

نوار جداکننده محوطه‌سازی که در اصطلاح به آن دیوایدر فضای سبز گفته می‌شود، برای جداسازی گراول یا همان فضای شن‌ریزی یا ماسه‌ریزی شده استفاده می‌شود.

همچنین از نوار جداکننده یا همان دیوایدر برای جداسازی انواع گونه‌ها و پوشش‌ها گیاهی هم استفاده می‌شود.

دیوایدرها به کنترل آبیاری و جلوگیری از پخش و هدر رفت آب کمک می‌کنند. نوارهای جداکننده یا همان دیوایدرها به تسهیل برق کشی فضای سبز نیز کمک می‌کنند.

دیوایدرها به ایجاد خطوط حاشیه‌ای صاف و مرتب کمک می‌کنند و نواحی چمنی را با ایجاد خط چمن زنی مشخص کرده و مانع نفوذ و پیش‌رَوی چمن‌ها و گیاهان به معابر و فضاهای شن‌ریزی شده می‌شوند.

دیوایدرها در رنگ‌های مختلفی ساخته می‌شوند. در دیوایدر رنگ سفید امکان جایگذاری ریسه‌ها و نوارهای ال ای دی وجود دارد که این سبک نورپردازی قطعاً جلوۀ بسیار زیبایی در منظره شب فضای سبز ایجاد می‌کند.

فضای سبز چیست؟

بیشتر بخوانیم : نور رشد گیاه

فضای سبز مجتمع مسکونی

در گذشته اکثراً منازل به شکل حیاط‌دار و ویلایی ساخته می‌شد که همین موضوع نمایان‌گر گرایش عمیق مردم به سمت طبیعت و فضاهای سبز بود.

مردم با ایجاد فضاهای سبز یا همان حیاط‌های قدیمی، حس چشم‌نوازی و آرامش‌بخشی طبیعت را در محل زندگی خود ایجاد می‌کردند؛ فضاهای مسکونی با توجه به سطح و قشر ایجادکننده آن متفاوت بود.

ثروتمندان و اعیانی‌ها معمولاً باغ منزل‌های بزرگ داشتند و قشر متوسط و ضعیف جامعه منازلی با حیاط‌های متوسط یا کوچک.

اما امروزه، با گسترش آپارتمان نشینی و برج نشینی، رفته رفته نقش فضاهای سبز یا همان حیاط‌های قدیمی کمرنگ‌تر شده و فضاهای جایگزین شده دیگر خصوصی نبوده و حالت نیمه عمومی به خود گرفته‌اند.

با این حال آپارتمان‌ها و مجتمع‌های مسکونی، بازهم در ایفای نقش‌های اصلی خود یعنی زیباسازی فضا و قابلیت تفرجگاهی، توانا هستند.

فضاهای سبز مجتمع های مسکونی ممکن است در سطح همکف خیابان یا در تراس‌ها، بالکن‌ها، دیوار سبز در لابی یا راهروها، یا حتی در باغ بام‌ها واقع در پشت بام برج‌ها و آپارتمان‌ها ساخته شود.

معمولاً فضای تراس‌ها یا بالکن‌ها در مجتمع‌های مسکونی حالت خصوصی دارد و فضای سبز هم‌سطح خیابان، دیوار سبز و باغ بام، بام سبز یا همان روف گاردن، حالت نیمه عمومی (مخصوص افراد ساختمان یا مجتمع) دارد.

معمولاً گیاهانی که در فضای سبز مجتمع‌های مسکونی به کار می‌روند، با گیاهانی که در فضای عمومی در سطح شهر به کار می‌روند، متفاوت هستند.

همچنین اِلِمان‌هایی که در طراحی فضای سبز مجتمع مسکونی استفاده می‌شود، با فضای سبز شهری تفاوت دارد.

فضای سبز مجتمع مسکونی
عوامل مؤثر بر اجرای فضای سبز

بیشتر بخوانیم : محوطه سازی

عوامل مؤثر بر اجرای فضای سبز

همانطور که گفتیم عوامل و فاکتورهای بسیار مهمی برای طراحی و اجرای فضاهای سبز وجود دارند که معمار قبل از شروع کار، باید حتماٌ آنها را شناسایی کرده و کم و کیفشان را بسنجد. این عوامل و فاکتورها عبارتند از:

۱. موقعیت مکانی و جغرافیایی فضای مورد نظر.

۲. جنس، کیفیت، حاصلخیزی و پتانسیل خاک فضای مورد نظر.

۳. شیب زمین فضای مورد نظر.

۴. وجود منابع آبی کافی برای آبیاری گیاهان فضای مورد نظر.

۵. میزان نورگیری فضای مورد نظر و میزان تابش نور خورشید برای انتخاب درست نوع گیاهان (آفتاب دوست، سایه دوست وغیره).

۶. میزان خشکی یا رطوبت هوا و بارندگی در فضای مورد نظر.

۷. تغییرات آب و هوایی فضای مورد نظر.

۸. تعیین شیوه کنترل و حفظ سلامت گیاهان در فضای مورد نظر.

نکته پایانی
طراحی و اجرای فضای سبز امری است که نیاز به تخصص افراد آگاه، خلاق، با سلیقه، به روز، با تجربه و حرفه‌ای دارد. شرکت فنی و مهندسی دیوار سبز، به عنوان تیم متخصص در طراحی و اجرای انواع فضاهای سبز خصوصی (از قبیل دیوار سبز، باغ بام، بام سبز یا همان روف گاردن)، مفتخر است تا فضاهای چشم‌ نواز و آرامش‌بخشی را در محیط‌های مسکونی، کاری، اداری، تفریحی و غیره برای شما ایجاد کند.

سوالات متداول

فضای سبز (Landscape) محیطی گیاهی و آبی رو باز است که معمولاً در سطح شهر، ساختمان‌ها و محیط‌های اطراف آنها ایجاد می‌شود.

اولین و مهم‌ترین اصل در طراحی و اجرای فضای سبز، داشتن ایده (ایده پردازی)، داشتن ذهن خلاق، داشتن برنامه‌ریزی و پلن از پیش طراحی شده است.

این کار مستلزم تسلط و شناخت کامل طراح بر فضایی است که می‌خواهد به شکل فضای سبز طراحی شود….

همانطور که گفتیم عوامل و فاکتورهای بسیار مهمی برای طراحی و اجرای فضای سبز وجود دارند که معمار قبل از شروع کار، باید حتماٌ آنها را شناسایی کرده و کم و کیفشان را بسنجد. این عوامل و فاکتورها به طور کامل در متن مقاله آورده شده است.